De Noordzee in transitie: juridische dilemma’s rond natuur, windparken en visserij

Dinsdag 3 november 2026

Alex Brenninkmeijerzaal, Johanna Hudiggebouw, Universiteit Utrecht, Achter Sint Pieter 200, Utrecht

De VMR organiseert deze bijeenkomst in samenwerking met Utrecht Centre for Water Oceans and Sustainability Law.

INLEIDING

Tijdens deze VMR-UCWOSL bijeenkomst hoort u vijf sprekers over (juridische) vraagstukken die spelen bij de realisatie van de transities die nodig zijn voor natuurbehoud en -herstel, de opwekking van hernieuwbare energie en duurzame visserij in de Noordzee. Daarbij komt zowel de nationale (Nederlandse) als de internationale dimensie (gehele Noordzee) aan de orde.

De vraag is of het bestaande juridisch instrumentarium in staat is om in de Noordzeeregio:
1) het ecosysteem in een goede milieutoestand te brengen en houden;
2) een energienetwerk te realiseren dat voldoet aan de klimaat- en energieopgave; en
3) duurzame visserij te stimuleren.

Sprekers:

Ewout van Galen (Stichting de Noordzee)

Harm Dotinga (Vogelbescherming Nederland)

Ben Vollaard (Tilburg University)

Nikos Giannopoulos (Universiteit Utrecht)

Bondine Kloostra en Larab Mohammad (Prakken d'Oliveira)

Dagvoorzitter:

Ralph Frins (Tilburg University en bestuurslid VMR)

Kosten: 

VMR leden gratis, niet-leden €85

U KUNT ZICH HIER INSCHRIJVEN

Programma

13.30-14.00 Ontvangst

14.00-14.05 Welkom door Ralph Frins (dagvoorzitter)

14.05-14.30  Toestand van de Noordzee en het Noordzeeakkoord

Spreker: Ewout van Galen (Stichting de Noordzee)              

14.30-14.55 Natuur

Spreker: Harm Dotinga (Vogelbescherming Nederland)

14.55-15.20 Visserij

Spreker: Ben Vollaard (Tilburg University)

15.20-15.40  PAUZE

15.40-16.05  Energie

Spreker: Nikos Giannopoulos (Universiteit Utrecht)

16.05-16.30 Rechtspraak over de bescherming van Natura 2000-gebieden in de Noordzee

Sprekers: Bondine Kloostra en Larab Mohammad (Prakken d'Oliveira)

16.30-16.55 Paneldiscussie

16.55-17.00 Afsluiting met aansluitend borrel

Literatuurtips

Websites:

• Noordzeeoverleg.nl
  Noordzeeloket.nl
  Ospar.org

Rapporten

• • Staat van de Noordzee, 20 december 2023
  • OSPAR Quality Status Report 2023

Literatuur:

• • H.M. Dotinga e.a., Het dilemma van de Noordzee: intensief gebruik en het grootste natuurgebied van Nederland, Boom Juridische Uitgevers 2011/1 (VMR reeks 2011-1)
  • S.D.P. Kole, Het beheerplan voor Natura 2000-gebieden. Een onderzoek naar de effectiviteit van het beheerplan, mede in relatie tot andere planfiguren in het omgevingsrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2014
  • H. Schoukens en H.M. Dotinga, ‘Natura 2000 and fisheries: a question of competence or willingness?’, in Charles-Hubert Born et al. (red.), The Habitats Directive in its EU Environmental Law Context - European Nature’s Best Hope?, 2015, pp. 375-398
  • E. Cavallin & A. Cliquet, A sea of opportunity: the added value of the EU Nature Restoration Law for marine ecosystems, doi: 10.1111/rec.70313

Jurisprudentie:

• • ABRvS 17 maart 2004, ECLI:NL:RVS:2004:AO5747, M en R 2004, 88, m.nt. J.M. Verschuuren (aanwijzing Abtskolk-De Putten)
  • ABRvS 11 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2297, Gst. 2018/167, m.nt. S.D.P. Kole (aanwijzing Wierdense Veld)
  • ABRvS 16 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3212 (aanwijzing Bruine Bank als Vogelrichtlijngebied)
  • Rechtbank Gelderland 5 december 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:10489 (beheerplan Doggersbank), ECLI:NL:RBGEL:2025:10490 (beheerplan Friese Front), ECLI:NL:RBGEL:2025:10498 (beheerplan Klaverbank)
  • Rechtbank Midden-Nederland 27 januari 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:189 (verlenging beheerplannen Noordzeekustzone, Waddenzee en Deltawateren)
  • Rechtbank Gelderland 9 maart 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:1831, M en R 2026/49, m.nt. B. Arentz & P. Mendelts (aanwijzing Borkumse Stenen als Habitatrichtlijngebied)
  • Rechtbank Den Haag 11 mei 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:10791, M en R 2026/74, m.nt. P. Mendelts(visserij Doggersbank)

Presentaties

 Na afloop van de bijeenkomst vindt u hier de presentaties.