VMR Blogsymposium - Toezicht en handhaving van afspraken en regels over duurzaamheidsketens

Oproep voor blogs - graag uiterlijk 15 januari 2026 uw idee inleveren; op basis van de inzendingen wordt een planning voor publicatie in 2027 gemaakt. Na afloop willen wij een bijeenkomst organiseren naar aanleiding van de blogs.

Thema: toezicht en handhaving van afspraken en regels over duurzaamheidsketens

De VMR werkgroep Mondiale duurzaamheid en recht richt zich op het belichten van de afspraken en regelgeving voor verduurzaming van grondstoffen- en handelsketens. In de eerste VMR publicatie van deze werkgroep uit 2014 vindt u in het eerste deel bijdragen over de UN Guiding principles on Business and Human Rights en het klachtenmechanisme daarin, over corporate environmental responsibility, de rol van de civiele aansprakelijkheidsrecht, de werking van gedragscodes en de mogelijkheden van alternatieve geschillenbeslechting.  In het andere deel namen de auteurs vier handelsstromen onder de loep: hout, conflictmineralen, palmolie en katoen en waterschaarste.  Tijdens de bijeenkomst over deze bundel bleek dat zowel vertegenwoordigers van bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en onderzoekers een meer dwingende rol van de overheid wenselijk zouden vinden om de doelen van internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen te halen.

In het vervolg op deze bundel (gepubliceerd in 2024) gingen de auteurs in op de wijze waarop de overheid de ketens beïnvloedt met regelgeving en welke uitdagingen daar bij komen kijken. De auteurs gingen in op de ontwikkelingen rondom kweekvlees, waterschaarste, lichtvervuiling, palmolie bij hernieuwbare energie, en de investeringsbescherming voor fossiele industrie. De auteurs concludeerden onder meer dat regulering niet effectief is bij onvoldoende (middelen voor) monitoring, toezicht en sanctionering bij niet-naleving. Ons blogsymposium gaat dan ook over dit te vaak onderbelichte onderwerp.

Blogsymposium

Voor het blogsymposium zijn we op zoek naar bijdragen over het toezicht en de handhaving van afspraken en regels over de duurzaamheidsketens. Zonder goede monitoring, toezicht en handhaving blijven de afspraken en regels symbolisch. De blogs kunnen zowel praktijkgericht als meer analytisch zijn.

Onderwerpen die bijvoorbeeld aan de orde zouden kunnen komen zijn: 

• welke toezicht en handhavingsproblemen spelen bij de toezicht en handhaving van de import van hout? Welke lessen uit de EUTR zijn wel of niet meegenomen in de Ontbossingsverordening (EUDR)?
• welke toezicht en handhavingsproblemen spelen bij toezicht en handhaving van visserij in de Europese wateren?
• hoe is het toezicht en de handhaving van de CSDDD In NL op Europees niveau georganiseerd? Welke problemen spelen er? Hoe werken toezichthouders samen met autoriteiten in productielanden? Wat als in het productieland zelf de handhaving tekortschiet?
• Hoe staat het nu met het toezicht op conflictmineralen, palmolie en katoen?
• Of een Sectorcasus, bijvoorbeeld een voedingsbedrijf dat tegelijk onder de EUDR (cacao, palmolie, soja), de CSRD en straks de CSDDD valt. Wie houdt toezicht en controleert wat, en waar overlappen de controles?
• Hoe wordt gecontroleerd of biobrandstoffen en grondstoffen voor hernieuwbare energie (zoals gebruikt frituurvet) aan de duurzaamheidscriteria voldoen?
• Wie in Nederland moet toezicht houden op de verschillende MVO-verplichtingen en met welke bevoegdheden, middelen, informatieverplichtingen, sanctieregimes, tijdslijnen? 
• Hoe wordt toezicht gehouden op duurzaamheidsrapportage (CSRD)?
• Hoe wordt toezicht gehouden op duurzaamheidsclaims (greenwashing) over producten uit internationale ketens? Wat verandert er door de Richtlijn consumentenbemachtiging?
• Hoe kunnen satellietbeelden, traceerbaarheidssystemen en AI toezicht en handhaving / controle in worden gezet / of verbeteren, en welke juridische vragen roept dat op?
• Zijn privaat toezicht en certificering (FSC, RSPO, audits) betrouwbaar? In hoeverre kan een toezichthouder erop leunen?
• Wat doet de douane als handhaver aan de buitengrens, bijvoorbeeld bij EUDR, (of CBAM en wat is rol bij dwangarbeid?)
• Welke rol hebben burgers en NGO’s in de handhaving (via meldingen, klachtenmechanismen, het OESO-NCP en collectieve acties)?

Wie kan meedoen?

VMR leden en niet-leden kunnen een bijdrage inleveren bij de werkgroep over een van de genoemde thema’s. Graag zouden we ook input willen ontvangen vanuit de douane, ACM of het functioneel parket.

Publicatie en omvang van de blog

De blog wordt bekeken door de werkgroepleden. Indien de blog past binnen het thema wordt de blog op de website van de VMR gepubliceerd en via LinkedIn onder de aandacht gebracht.

Omvang van de blog

De blog is bestemd voor plaatsing op de website van de VMR. Het maximum aantal woorden bedraagt 800.

Blogsymposium

Na afloop van de publicatie van de blogs willen we een bijeenkomst organiseren naar aanleiding van de blogs.

Vragen?

Neemt u contact op met de VMR werkgroep mondiale duurzaamheid via het secretariaat van de vereniging: ofni.[antispam].@milieurecht.nl.