5-VMR Bijeenkomst - Naar een betere verankering van het voorzorgsbeginsel? - 3 juni 2026

VMR Bijeenkomst - Naar een betere verankering van het voorzorgsbeginsel?

Woensdag 3 juni 2026

De Witte Vosch, Oudegracht 46, Utrecht

INLEIDING

Het spanningsveld rondom het voorzorgsbeginsel is onverminderd actueel. Geitenhouderijen en longontsteking. Pesticiden en drinkwater. Industriële emissies en omwonenden. Enkele voorbeelden van situaties waar vaak dezelfde vraag rijst: kan het milieurecht uitkomst bieden en biedt het voorzorgsbeginsel daarvoor wellicht een juridische grondslag?

Een groep auteurs heeft zich over deze vraag gebogen in de nieuwste VMR Publicatie 'Naar een betere verankering vna het voorzorgsbeginsel?'. Zij belichten de (door)werking van het voorzorgsbeginsel op uiteenlopende omgevingsrechtelijke terreinen: van bestrijdingsmiddelen en natuurbescherming tot bodem, water en milieubelastende activiteiten. De auteurs laten zien dat de wijze van verankering en toepassing sterk verschilt per rechtsgebied — en dat die verschillen er in de praktijk toe doen.

Tijdens deze middag hoort u de auteurs over hun belangrijkste bevindingen.

We zijn zeer vereerd dat we vier referenten bereid hebben gevonden om op de verschillende bijdragen te reflecteren tijdens deze middag.

Lolke Braaksma (RUG) reflecteert op het voorzorgsbeginsel en bestrijdingsmiddelen (de bijdragen van Wybe Douma en Anne de Vries);
Harm Dotinga (Vogelbescherming) reflecteert op het voorzorgsbeginsel en natuurbescherming (de bijdragen van Ralph Frins en Sander Kole);
John Tieman (Min van I en W) reflecteert op het voorzorgsbeginsel en water, bodem en gezondheid (de bijdragen van Jasper van Kempen, Pauline van Aardenne/Willemijn Polders en Teun Verstappen/Malou Box);
Katrien Winterink (Pels Rijcken) reflecteert op het voorzorgsbeginsel bij besluiten en in het civiele recht (de bijdragen van Elbert de Jong en Rogier Kegge).

Deze middag is geschikt voor omgevingsrechtjuristen, beleidsmakers, rechters en advocaten die dagelijks worden geconfronteerd met de grenzen van wat het recht kan — en moet — doen bij onzekerheid over risico's voor mens en milieu.

VMR Publicatie - inhoudsopgave

Weg met het voorzorgsbeginsel? Het 10^e Omnibus-voorstel en de Europese regels inzake de toelating van gewasbeschermingsmiddelen

Wybe Douma

Hiaten in de risicobeoordeling van bestrijdingsmiddelen en voorzorg

Anne de Vries

Voorzorg en het gebiedsbeschermingsrecht

Ralph Frins

Voorkomen is beter dan genezen: het voorzorgsbeginsel bij flora-en-fauna activiteiten

Sander Kole

De toepassing van het voorzorgsbeginsel in het waterspoor

Jasper van Kempen

De toepassing van het voorzorgsbeginsel bij bodemverontreiniging

Pauline van Aardenne en Willemijn Polders

Het voorzorgsbeginsel en de toetsing van gezondheidsrisico’s vanwege geitenhouderijen in het kader van de omgevingsvergunning milieubelastende activiteit

Teun Verstappen en Malou Box

Twee kanten van dezelfde medaille. Over voorzorg aan de voor- en achterkant van besluiten

Rogier Kegge

Voorzorg in het civiele recht

Elbert de Jong

Slothoofdstuk: Doorwerking en verankering van het voorzorgsbeginsel in het omgevingsrecht

Kars de Graaf en Valérie van ‘t Lam

U KUNT ZICH HIER INSCHRIJVEN

Programma

14.00 - 14.05 Welkom en opening

Dagvoorzitter: Marlon Boeve (TU Delft)

14.05 - 14.15 Naar een betere verankering van het voorzorgsbeginsel?

Sprekers: Kars de Graaf (Rijksuniversiteit Groningen) en Valérie van 't Lam (Stibbe en Rijksuniversiteit Groningen)

14.15 - 14.50 Blok 1 - Het voorzorgsbeginsel en bestrijdingsmiddelen

Pitches: Wybe Douma (Ministerie van SZW en University College Leiden) en Anne de Vries (ChemLegal)
Referent: Lolke Braaksma (Rijksuniversiteit Groningen)
Vragen en discussie

14.50 - 15.25 Blok 2 - Het voorzorgsbeginsel en natuurbescherming

Pitches: Ralph Frins (Tilburg University) en Sander Kole (Open Universiteit)
Referent: Harm Dotinga (Vogelbescherming Nederland)
Vragen en discussie

15.25 - 15.45 PAUZE

15.45 - 16.35 Blok 3 – Het voorzorgsbeginsel en water, bodem en gezondheid

Pitches: Jasper van Kempen (Ministerie van I en W), Pauline van Aardenne/Willemijn Polders (Van der Feltz advocaten), Teun Verstappen en Malou Box (Omgevingsdienst Brabant Noord)
Referent: John Tieman (ministerie van I en W)
Vragen en discussie

16.35 - 17.10 Blok 4 – Het voorzorgsbeginsel bij besluiten en in het civiele recht