VMR blokje




Kennis­netwerk voor milieu-, water- en natuur­beschermings­recht 

VMR Actualiteitendag 2022 - 23 juni 2022

Programma, presentaties en literatuurtips

Kars de Graaf - Voorwoord

kars-de-graafDe VMR Actualiteitendag wordt in 2022 voor de twaalfde keer gehouden. Twaalf deskundigen praten u in één dag bij over de belangrijkste actuele ontwikkelingen in de relevante regelgeving en rechtspraak op het terrein van het milieu-, water- en natuurbeschermingsrecht en het bredere omgevingsrecht.
Speciale aandacht vragen wij vandaag voor de VMR Publicatie 'Op weg naar nul: juridische vragen rondom de transitie naar emissievrij vervoer', die ook tijdens deze Actualiteitendag wordt gepresenteerd. Tevens maakt u vandaag kennis met onze nieuwe VMR werkgroep VMR Jong.

Ik wens u namens het bestuur van de VMR een inspirerende en leerzame dag toe.


Kars de Graaf (voorzitter VMR)

9.35 - 10.00 Hanna Tolsma - Actuele ontwikkelingen in het bestuurs(proces)recht

1-tolsmaHoogleraar Besluitvorming en rechtsbescherming in het omgevingsrecht

Rijksuniversiteit Groningen

E: amslot.d.h.[antispam].@rug.nl

PRESENTATIE Actuele ontwikkelingen bestuurs(proces)recht

Onderwerp

In deze bijdrage wordt aan de hand van een selectie van jurisprudentie en literatuur een overzicht gegeven van belangrijke ontwikkelingen in het bestuurs(proces)recht. Aan de orde komen de ontwikkelingen rond de toegang tot de rechter als gevolg van het zogenoemde ‘Varkens in Nood-arrest’, het behoud van de grondentrechter in hoger beroep in omgevingsrechtelijke zaken en misbruik van recht.

Literatuur

Jurisprudentie

‘Varkens in nood-arrest’ en het relativiteitsvereiste

Behoud grondentrechter hoger beroep in omgevingsrechtelijke zaken

Misbruik van recht

Nb. de ontwikkelingen rond het evenredigheidsbeginsel blijven buiten beschouwing nu een apart onderdeel van het programma daarin voorziet.

10.00 -10.25 Valerie van 't Lam - Activiteitenbesluit en Wabo

02-foto-valerie-van-t-lam

Advocaat / Partner Stibbe Amsterdam en geassocieerd medewerker Universiteit Utrecht

E: maltnav.eirelav.[antispam].@stibbe.com

PRESENTATIE Activiteitenbesluit en Wabo

Onderwerp

Besproken worden enkele uitspraken over de Wabo en het Activiteitenbesluit (zie hieronder). 

Daarnaast wordt ingegaan op enkele andere ontwikkelingen zoals het voorstel voor een wijziging van de richtlijn industriële emissies, het schone lucht akkoord en de Greendeal.

Literatuur

  • A. Collignon en J.H.N. Ypinga, Het Schone Lucht Akkoord en strengere emissiegrenswaarden: een juridische kloof tussen ambitie en realisatie, TO 2021/4
  • H.C. Borgers en R. Molendijk, De lucht geklaard … Aan de slag met resultaatgerichte grenswaarden voor industriële emissies om 50% reductie te bereiken in 2030, TO 2021/4

Jurisprudentie

Activiteitenbesluit

Procedurele aspecten

Omgevingsvergunning milieu - waterwetvergunning

Stof – ZZS – Afval

Handhaving

Varia

10.25 - 10.50 Maarten Verhoeven - Evenredigheid in de milieurechtspraak

3-foto-maarten-verhoevenSenior rechter rechtbank Oost-Brabant, voorzitter landelijke expertgroep Omgevingsrecht

PRESENTATIE Evenredigheid in de milieurechtspraak

Onderwerp

In deze bijdrage wordt stilgestaan bij de toenemende betekenis van de evenredigheidstoetsing na 2 februari 2022. Wat betekent deze toetsing voor het omgevingsrecht, in het bijzonder het milieurecht? Hoe doen het milieu en de natuur mee? Hoe zou de bestuursrechter kunnen gaan toetsen in Omgevingswetzaken in het algemeen en milieuzaken in het bijzonder en welke rol speelt evenredigheid dan?

Literatuur

Mr. Dr. R. Kegge, Indringende(re) toetsing door de bestuursrechter, JBplus 2018/4

Mr. M.J.H.M. Verhoeven, Maatschappelijk effectieve omgevingsrechtspraak,TO 2020/1

Jurisprudentie

10.50 - 11.10 PAUZE

Koffie en thee in de zijruimtes

11.10 - 11.35 Rachid Benhadi - Het omgevingsplan - Lessons learned and lessons to come

4-rachid-benhadi-kopie

Advocaat bij Hekkelman Advocaten N.V.

E: idahneb.r.[antispam].@hekkelman.nl

PRESENTATIE Het omgevingsplan

Onderwerp

In deze bijdrage staat het omgevingsplan centraal. Aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden van omgevingsplannen zal ingezoomd worden op juridische vraagstukken die kunnen spelen bij omgevingsplannen. Actuele jurisprudentie zal hierbij uiteraard ook besproken worden.

Literatuur

  • J. van der Velde, Open normen in ruimtelijke regels, TO 2022, nr. 1
  • R. Kegge, Uitnodigingsplanologie en minder onderzoekslasten bij het omgevingsplan, TBR 2022/2

Jurisprudentie

11.35 - 12.00 Ron Laan - De belangrijkste jurisprudentie en de ontwikkeling van circulariteit binnen wetgeving en beleid voor afvalbeheer.

    10-foto-ron-laan 2Advocaat en partner bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten, specialisatie afvalstoffenrecht

    E: naal.r.[antispam].@vandiepen.com

    Presentatie - De belangrijkste jurisprudentie en de ontwikkeling van circulariteit binnen wetgeving en beleid voor afvalbeheer

    Onderwerp

    De belangrijkste elementen uit de jurisprudentie op het gebied van het afvalstoffenrecht sinds de laatste editie van de Actualiteitendag in 2021 worden behandeld. De jurisprudentie betreft een mix van handhavingszaken en andersoortige kwesties waarbij het op uitleg van sleutelbegrippen uit het afvalstoffenrecht aankomt.

    Tevens wordt ingegaan op de toenemende betekenis van het begrip circulariteit in het afvalstoffenrecht, zowel in wetgeving als in beleid.

    Literatuur

    Landelijk Afvalbeheerplan 3

    Notitie Reikwijdte en Detailniveau, ten behoeve van de Milieu-effectrapportage voor het Circulair Materialenplan 1.0

    Jurisprudentie

    Onderstaande uitspraken zijn gedaan in de periode tussen de vorige Actualiteitendag in 2021 en 27 mei 2022, het moment waarop de informatie voor het programmaboekje van de Actualiteitendag 2022 wordt aangeleverd. Niet alle uitspraken zullen terugkeren in de presentatie op 23 juni 2022.

    12.00 - 12.25 Marleen Velthuis - Handhaving van het milieurecht

    6-foto-marleen-velthuisAdvocaat / Partner Nauta Dutilh

    E: siuhtlev.neelram.[antispam].@nautadutilh.com

    PRESENTATIE Handhaving van het milieurecht

    Onderwerp

    Marleen Velthuis geeft een overzicht van belangrijke uitspraken en ontwikkelingen op het gebied van zowel bestuursrechtelijke als strafrechtelijke handhaving van de milieuwet- en regelgeving.

    Literatuur

    12.25 - 12.30 VMR Jong

    12.30 - 13.15 uur - LUNCH

    Een gezonde vegetarische lunch met luxe broodjes, vegetarische tartelette, smoothie, salade van het seizoen, bananenbrood en fruitsalade

    13.15 - 13.40 Jasper van Kempen - Actualiteiten waterrecht

    8-foto-jasper-van-kempen

    Juridisch adviseur bij de Corporate Dienst van Rijkswaterstaat en bij de Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

    Geassocieerd medewerker bij het Utrecht Centre for Water, Oceans and Sustainability Law van de Universiteit Utrecht.

    E: nepmek.nav.repsaj.[antispam].@rws.nl

    PRESENTATIE Actualiteiten waterrecht

    Onderwerp

    Een bespreking van de meest relevante jurisprudentie en ontwikkelingen van de afgelopen periode op het terrein van het waterrecht. Met name is aandacht voor het arrest van het Hhof van Justitie van de Europese Unie van 5 mei 2022 (C-525/20).

    Literatuur

    • H.J.M. Havekes e.a. (red.), Over waterkwaliteit gesproken… Verleden, heden en toekomst, Den Haag: Koninklijk Nederlands Waternetwerk 2021

     Jurisprudentie

    13.40 - 14.05 Marcel Soppe - Milieueffectrapportage

    09-marcel-soppe Advocaat Soppe Gundelach advocaten en geassocieerd medewerker Universiteit Utrecht

    E: eppos.m.[antispam].@soppegundelach.nl

    PRESENTATIE Milieueffectrapportage

    Inleiding

    Naar aanleiding van de ‘Nevele-windturbineparkenjurisprudentie’ is de tijdelijke overbruggingsregeling windturbineparken tot stand gebracht. Behalve deze regeling wordt de relevante jurisprudentie van de afgelopen periode besproken.

    Regelgeving

    Jurisprudentie

    14.05 - 14.30 Jan Reinier van Angeren - CO2 reductie in de mobiliteitssector

    9-foto-jan-reinier-van-angerenAdvocaat bij Stibbe

    E: neregnanav.reiniernaj.[antispam].@stibbe.com

    Presentatie - CO2 reductie in de mobiliteitssector

    Onderwerp

    De mobiliteitssector is één van de weinige sectoren wier emissies sinds 1990 flink zijn gestegen. Hoe kan de sector de emissies naar nul reduceren? Tijdens de bijeenkomst worden de mogelijkheden beschreven. Daarbij is ook aandacht voor de mogelijkheden van de Omgevingswet.

    Literatuur

    • J.R. van Angeren en V. van 't Lam (red.), Op weg naar nul: juridische vragen rondom de transitie naar emissievrij vervoer, Boom Juridische uitgevers, juni 2022

    Jurisprudentie

    14.30 - 14.55 PAUZE

    Koffie, thee of frisdrank

    14.45 - 15.10 Marieke Kaajan - Bescherming Natura 2000-gebieden

    11-foto-marieke-kaajan-2019-kleinAdvocaat/partner ENVIR Advocaten

    E: najaak.ekeiram.[antispam].@envir-advocaten.com

    PRESENTATIE Bescherming Natura 2000-gebieden

    Onderwerp

    De volgende onderwerpen zullen worden besproken:

    • Actualiteiten rechtspraak zoals:
      • Intern salderen;
      • Extern salderen;
      • Intrekking natuurtoestemmingen;
      • Toetsing bestemmingsplannen;
      • Handhaving PAS-vergunningen; weiden en bemesten; RAV
    • Actualiteiten beleid en wetgeving

    Literatuur

    • Wijziging van de Wet natuurbescherming en de Omgevingswet (natuurcompensatiebank), Kamerstukken II 2021/22, 36076, nrs. 1 t/m 4, preadvies;
    • M.M. Kaajan, Bouwstenen voor gebiedsontwikkeling in het licht van de bescherming van Natura 2000-gebieden, Verdaas/Kaajan/Bosma, Gebiedsontwikkeling tijdens de stikstofcrisis, Preadvies VBR nr. 49 (2021);
    • R.H.W. Frins & R.P.C.M. van Wel, Een Legalisatieprogramma PAS-meldingen maakt nog geen zomer, TvAR 2022, afl. 4, p, 198-208;
    • Ch.W. Backes en L. Boerema, Een drempelwaarde voor activiteiten die zeer geringe stikstofdeposities veroorzaken als deel van een oplossing van de stikstofcrisis, M en R 2021/107;
    • M.M. Kaajan en F. Onrust, Kroniek Natuurbescherming – Gebiedsbescherming (deel 1) – nog te verschijnen in BR 2022.

     Jurisprudentie

    15.10 - 15.35 Eveline Thoonen - Gezondheid in relatie tot het omgevingsrecht

    11-foto-eveline-thoonenAdvocaat Hekkelman Advocaten&Notarissen

    E: nenooht.e.[antispam].@hekkelman.nl

    PRESENTATIE Gezondheid in relatie tot het omgevingsrecht

    Onderwerp

    Gezondheidsrisico’s, zoals rondom veehouderijen, antennemasten en gewasbeschermingsmiddelen, vragen steeds meer aandacht bij het gebruik van de ruimte. Dit onderdeel van de actualiteitendag richt zich op de laatste ontwikkelingen rondom het thema gezondheid in relatie tot het omgevings- en milieurecht. Daarbij wordt onder meer aandacht besteed aan het voorzorgsbeginsel, de Nederlandse situatie binnen het huidige recht en de Omgevingswet.

    Literatuur

    Jurisprudentie

    15.35 - 16.00 Edward Brans - Energietransitie in versnelling. Klimaataansprakelijkheid, negatieve emissies en herstel biodiversiteit

    12-foto-edward-bransBijzonder hoogleraar duurzaamheid en milieuaansprakelijkheid, Universiteit Utrecht en advocaat/counsel bij Pels Rijcken

    E: snarb.drawde.[antispam].@pelsrijcken.nl

    Presentatie Energietransitie in versnelling 

    Onderwerp

    Door diverse oorzaken lijkt de energietransitie in een stroomversnelling te raken. Een van die oorzaken is de aanscherping door de EU van emissiereductiedoelstellingen voor 2030 en 2050, waarbij van belang is is dat het netto doelstellingen zijn. Het Fit for 55-programma van de Europese Commissie bevat een hele set aan maatregelen om deze doelstellingen te realiseren. Een ervan is de inzet op negatieve emissies. Tijdens de presentaties zal worden ingegaan op het belang van negatieve emissies en de rol die deze kunnen spelen bij herstel van biodiversiteit. Ook zal worden ingegaan op één van de instrumenten die wordt ingezet om het gebruik van negatieve emissies te stimuleren; carbon credits.  

    Literatuur

    E.H.P. Brans, Klimaataansprakelijkheid, negatieve emissies en herstel biodiversiteit, BoomJuridisch 2022.

    Wetgeving

    Nature Restoration Law

    Met dank aan

    habitat-logo2022

    blend-tagline-2

    vfz-logo-fc

    stibbe

     

    Wij bedanken ook Wolters Kluwer, SDU en Boom Juridische Uitgevers voor het ter beschikking stellen van de onder hun beheer uitgegeven literatuur.

    Vacatures

    habitat-logo2022ADVOCAAT (32-40 uur)

    Haak je aan als ervaren HABITAT-advocaat? Je werkt op het grensvlak van omgevingsrecht en civielrecht, je voelt je ondernemer die wil bouwen aan meer, je wordt blij van een landelijke scope en gaat voor mens en probleem, samen met een ge-olied team. Waarom zou je mij dan niet vrijblijvend bellen, kijken of het klikt?  - Barry Meruma

    www.habitatconnect.nl

    blend-tagline-2

    Join BLenD! Ben jij advocaat of jurist met ruime ervaring in het bestuurs- en omgevingsrecht? En ben je op zoek naar een nieuwe uitdaging, met volledige focus op dit rechtsgebied, maar net anders dan anders? Komt goed uit! BLenD is nieuwsgierig naar jou. Wil je meer weten? Bekijk de website van BLenD en bel met Monique of Agnes.