VMR blokje




Kennis­netwerk voor milieu-, water- en natuur­beschermings­recht 

VMR Praktijkdag 2019 - Programma, presentaties en verwijzingen

29 november 2019

 

Energiebesparing

1-foto-robert-van-der-velde-websiteRobert van der Velde - Plas Bossinade advocaten en notarissen

Onderwerp
Landelijk hebben de Energieakkoord partijen in 2013 een energiebesparingsdoelstelling van 100 Petajoule voor 2020 geformuleerd. Veel werd verwacht van de energiebesparingsverplichting van artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit. De resultaten daarvan vielen echter tegen. Naleving van en toezicht op deze regeling was in de praktijk nogal ingewikkeld. Daarom is per 1 juli 2019 artikel 2.15 Activiteitenbesluit aangescherpt. Bedrijven moeten het bevoegd gezag verplicht informeren over energiebesparende maatregelen die zij hebben getroffen. Daarnaast geldt een nieuwe rekenmethodiek voor het berekenen van de terugverdientijd en zijn de Erkende Maatregelenlijsten (EML’s) geactualiseerd.

Kijkend naar de eerste resultaten is het glas half vol of half leeg. Per 1 juli hadden 50.000 a 60.000 bedrijven hun energiebesparingsmaatregelen via het digitale loket van RVO.nl moeten melden. Dat waren er ca 27.000. Van de 355 gemeenten hebben inmiddels 237 toegang tot de gegevens uit dit digitale loket. Zij kunnen aan de slag met toezicht en zo nodig handhaving.

Al met al moet er nog het een en ander gebeuren om met elkaar de nodige Petajoules te besparen. Een goede reden dus om met elkaar stil te staan bij de nieuwe energiebesparingsverplichtingen én de vraag of energiebesparing onder de Omgevingswet eenvoudig beter wordt.

Jurisprudentie

ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1682

ABRvS 23 mei 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1688

Bodem

2-foto-gerrit-van-der-veen-websiteGerrit van der Veen - AKD advocaten|notarissen|belastingadviseurs

PRESENTATIE

Onderwerp

Aan de orde komen de plaats van het onderwerp ‘bodem’ in het Activiteitenbesluit en enkele recente uitspraken. Indien (nog) actueel, wordt verder aandacht geschonken aan het ‘Tijdelijk handelingskader hergebruik PFAS-houdende grond’ en de relatie met het Activiteitenbesluit.

Jurisprudentie

ABRvS 6 november 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3741

ABRvS 25 september 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3232

Implementatie Richtlijn middelgrote stookinstallaties in het Activiteitenbesluit

3-foto-jan-jakob-peelen-websiteJan Jakob Peelen - Dentons Europe LLP

PRESENTATIE

Onderwerp

Deze bijdrage gaat over de implementatie van de Richtlijn middelgrote stookinstallaties in het Activiteitenbesluit. Besproken wordt voor wie de wijzigingen in het Activiteitenbesluit relevant zijn, wat er al veranderd is, en wat er nog zal veranderen als gevolg van de wijzigingen in het Activiteitenbesluit.

Literatuur

Toezicht en handhaving

4-foto-jijdema-websiteJaap IJdema - Adriaanse van der Weel Advocaten

PRESENTATIE

Onderwerp

In deze bijdrage wordt aan de hand van een selectie van jurisprudentie een overzicht gegeven van de belangrijkste ontwikkelingen in het afgelopen jaar op het gebied van toezicht en handhaving.

Jurisprudentie

Overtreder

ABRvS 26 juli 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2005)

ABRvS 24 juli 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2566)

Beginselplicht tot handhaving

ABRvS 29 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1694)

ABRvS 10 juli 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2339)

ABRvS 30 januari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:264)

ABRvS 06 maart 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:694)

Hoogte dwangsom

ABRvS 06 februari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:321)

ABRvS 20 februari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:533)

ABRvS 27 februari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:623)

Schending hoorplicht invorderingsbeschikking

ABRvS 01 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1411)

ABRvS 24 juli 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2562)

Bewijs verbeurte dwangsom

ABRvS 26 juni 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1997)

Nuancering formele rechtskracht

ABRvS 27 februari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:466)

(Potentieel) zeer zorgwekkende stoffen

5-foto-wbosma-websiteWillem Bosma - Van der Feltz advocaten

PRESENTATIE

Onderwerp

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn stoffen die vanwege hun specifieke eigenschappen, gevaarlijk zijn voor mens en milieu, bijvoorbeeld omdat zij kankerverwekkend zijn, de voortplanting belemmeren of zich in de voedselketen ophopen.

Tijdens deze bijdrage wordt ingegaan op de kwalificatie van (p)ZZS en de betekenis hiervan voor vergunningverlening en handhaving. Ook zullen de regels uit het Activiteitenbesluit, die betrekking hebben op de emissie van ZZS naar de lucht, worden besproken. Tot slot wordt aandacht geschonken aan een aantal actuele thema’s, waaronder beleid voor (p)ZZS dat in ontwikkeling is.

Websites

Jurisprudentie

Rechtbank Midden-Nederland 5 december 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:6478

Hof van Justitie EU 15 maart 2017, JM 2017/61, m.nt. W.T. Douma

ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1301

Hof van Justitie EU 13 juli 2017, JM 2017/100, m.nt. W.T. Douma

Rechtbank Limburg 22 december 2017, ECLI:NL:RBLIM:2017:12578

Rechtbank Den Haag 28 juni 2018, ELI:NL:RBDHA:2018:7464

Rechtbank Limburg 18 juni 2019, ECLI:NL:RBLIM:2017:12578

ABRvS 16 oktober 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3479

De relatie tussen het Activiteitenbesluit en de vergunning (incl OBM)

6-foto-acollignon-websiteAnna Collignon - Stibbe

PRESENTATIE

Onderwerp

Het Activiteitenbesluit geldt ook voor (OBM) vergunningplichtige inrichtingen. Die samenloop leidt tot verschillende juridische vragen die in deze bijdrage worden besproken.

Jurisprudentie

Voorschriften in vergunning of via Activiteitenbesluit (/maatwerk)?

ABRvS 15 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1575 (einduitspraak)

ABRvS 18 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2401 (tussenuitspraak)

ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1301

Rechtbank Limburg 5 november 2018, ECLI:NL:RBLIM:2018:10410

Rechtbank Oost-Nederland 5 maart 2013, ECLI:NL:RBONE:2013:BZ5945

 

Maatwerkvoorschriften bij OBM

Rechtbank Oost-Brabant 2 november 2018, ECLI:NL:RBOBR:2018:5366

Rechtbank Oost-Brabant 17 oktober 2017, ECLI:NL:RBOBR:2017:5458

 

Samenloop tussen melding en vergunningaanvraag

ABRvS 6 september 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2413

ABRvS 30 juli 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2823

Rechtbank Maastricht 16 september 2011, ECLI:NL:RBMAA:2011:BT6571

 

Toets bij vergunningverlening (wordt voldaan aan Activiteitenbesluit, maatwerk)

ABRvS 4 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2225

Rechtbank Gelderland 5 april 2019, ECLI:NL:RBGEL:2019:1491

Rechtbank Oost-Brabant 6 december 2016, ECLI:NL:RBOBR:2016:6751

Rechtbank Oost-Brabant 2 november 2018, ECLI:NL:RBOBR:2018:5366 (OBM)

Rechtbank Midden-Nederland 31 augustus 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:4885

Rechtbank Zeeland West-Brabant 25 april 2016, ECLI:NL:RBZWB:2016:2636 (OBM)


Externe veiligheid

7-foto-esther-broeren-websiteEsther Broeren - ELEMENT advocaten

PRESENTATIE

Onderwerp

Een overzicht van ontwikkelingen en jurisprudentie op het terrein van externe veiligheid in relatie tot het Activiteitenbesluit.

Jurisprudentie

LPG-tankstations:

onder meer 18 september 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3201

30 januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:260

Windturbines:

onder meer 2 oktober 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3322

7 augustus 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2720

17 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1258

29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1781

19 juni 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1947

3 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1064

6 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:682

13 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:295

19 december 2018, ECLI:NL:RVS:2018:4180

14 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3713

Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS):

onder meer 12 december 2018, ECLI:NL:RVS:2018:4048

14 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3683.

Explosiegevaar:

onder meer 3 juli 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2216

13 maart 2019, ECLI:NL:RBGEL:2019:1071

zie ook 7 maart 2019, ECLI:NL:RBGEL:2019:1006

Geur

8-foto-luurt-wildeboer-websiteLuurt Wildeboer - CMS Derks Star Busman

PRESENTATIE

Onderwerp

In zijn bijdrage zal Luurt Wildeboer ingaan op de ontwikkelingen met betrekking tot het bepalen van het aanvaardbaar geurhinderniveau voor inrichtingen. Daarbij zal hij een doorkijk geven over de periode vanaf het vervallen van de Nederlandse emissie Richtlijnen (NeR) in 2016, het opnemen van de inhoudelijke regels in het Activiteitenbesluit en het opleggen van maatwerkvoorschriften, tot en met de nieuwe normering voor geur op grond van de Omgevingswet. Ook zal enige rechtspraak aan de orde komen over de toepassing van de geurnormering op grond van het Activiteitenbesluit en het overgangsrecht.

 

Literatuur

P.P.A. Bodden, 'De normering van geur in het Besluit kwaliteit leefomgeving', Tijdschrift voor Agrarisch Recht, 2017, nr. 7/8, p. 357-363.

 

Jurisprudentie

ABRvS 24 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1363 ((on)aanvaardbare geurhinder)

Rechtbank Oost-Brabant 5 april 2019, ECLI:NL:RBOBR:2019:1896 (maatwerkvoorschriften)

ABRvS 17 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1234 (aanvaardbaarheid geur mestopslag)

ABRvS 30 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1398

Zorgplichten

8-foto-valerie-van-t-lam-websiteValérie van 't Lam - Stibbe

PRESENTATIE

Onderwerp

In het kader van de Omgevingswet krijgt de zorgplicht een andere rol dan nu. In de Omgevingswet is een algemene zorgplicht opgenomen. In onder meer het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zijn specifieke zorgplichten neergelegd. In deze bijdrage wordt op deze algemene en specifieke zorgplichten ingegaan (inhoud, de rol ten opzichte van de vergunning en de algemene regels en handhaafbaarheid) waarbij ook de verschillen ten opzichte van het huidig recht worden geduid.

Literatuur

J.K. van de Poel, ‘Zorgplichten voor het milieu onder de Omgevingswet’, M en R 2019/72.

G.A. van der Veen, ‘De Omgevingswet en de ambivalente sanering van het bodembeschermingsrecht’, M en R 2019/37, onderdeel 4.

J.M.H.F. Theunissen, ‘De Omgevingswet: leve de algemene zorgplicht?’, Gst. 2016/110.

 

Jurisprudentie

ABRvS 10 augustus 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR4631 (alleen handhaven o.g.v. zorgplicht bij onmiskenbare strijd zorgplicht)

ABRvS 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2881 (overtreding zorgplicht uitsluitend aan de orde alleen als geen sprake is van een uitputtende regeling)

ABRvS 17 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1260 (Afdeling stelt grens aan opleggen duurzaamheidseisen via zorgplicht of milieuvergunning aan bedrijven)

Water (lozingen)

10-foto-jasper-van-kempen-websiteJasper van Kempen - Rijkswaterstaat en UCWOSL

PRESENTATIE

Onderwerp

De regulering van lozingen onder de Omgevingswet.

 

Literatuur

H.J.M. Havekes, P.J. de Putter & W.J. Wensink (red.), Wegwijzer van Waterwet naar Omgevingswet, Alphen aan den Rijn: Kluwer 2018: paragraaf 6.4.2 en paragraaf 6.11.2, onder ‘Omgevingswet’.

Overgangsrecht

11-foto-simon-handgraaf-websiteSimon Handgraaf - Ministerie van BZK/ jurist bij Colibri Advies en FLO Legal

PRESENTATIE

Onderwerp

Het Besluit activiteiten leefomgeving bevat de nieuwe rijksregels voor milieubelastende activiteiten. Dit brengt een aantal veranderingen met zich mee ten opzichte van het huidige Activiteitenbesluit en Besluit omgevingsrecht. Verschillende bedrijfstakken vallen niet langer onder rijksregels, maar alleen nog onder decentrale regels (zie het navolgende onderwerp, de bruidsschat). Ook bepaalde aspecten van de wel door het Rijk geregelde bedrijfstakken vallen voortaan onder decentrale regels: denk aan geluid en geur. De omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten is in veel gevallen beperkter van omvang dan de huidige omgevingsvergunning voor een inrichting. Voor complexe bedrijven gelden minder algemene regels dan in het huidige recht. Maatwerkvoorschriften ter aanvulling of afwijking van de algemene rijksregels zijn niet mogelijk, als daarvoor de omgevingsvergunning kan worden gebruikt.

Het overgangsrecht zorgt ervoor dat de overgang naar het nieuwe stelsel soepel kan verlopen. Uitgangspunten zijn daarbij onder andere rechtszekerheid, uitvoerbaarheid en eenvoud. Het overgangsrecht is verdeeld over de Invoeringswet Omgevingswet en het Invoeringsbesluit Omgevingswet. Deze bijdrage schetst de hoofdlijnen van het overgangsrecht voor vergunningen, vergunningvoorschriften en maatwerkvoorschriften voor milieubelastende activiteiten.

 

Literatuur

MvT Invoeringswet Omgevingswet, Kamerstukken II 2017-2018, 34 986, nr. 3, p. 92 - 121
NvT Invoeringsbesluit Omgevingswet, Kamerstukken II 2018-2019, 33 118, nr. 118, p. 150 – 154

 

Bruidsschat

12-foto-nicole-fikke-websiteNicole Fikke - Ministerie van BZK

PRESENTATIE

Onderwerp

Met de Omgevingswet wordt ook een set rijksregels van rechtswege overgedragen aan gemeenten en waterschappen. Het betreft onder meer rijksregels uit het huidige Activiteitenbesluit. De overdracht van deze rijksregels - de zogeheten bruidsschat- gebeurt via het ontwerp Invoeringsbesluit Omgevingswet dat eind mei jl. is voorgehangen aan het parlement. Welke rijksregels worden overgedragen vloeit voort uit hoofdkeuzes die gemaakt zijn in het Bal, het Bkl, en het Bbl. De bruidsschat voor gemeenten zal deel uit maken van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. In artikel 22.2 van het wetsvoorstel Invoeringswet Omgevingswet is bepaald dat de bruidsschat bestaat uit ‘regels die voor de inwerkingtreding van deze wet bij of krachtens de wet waren gesteld of daaraan gelijkwaardige regels’. Gemeenten en waterschappen zijn na inwerkingtreding bevoegd de bruidsschatregels aan te passen. De keuze voor de overdracht van de rijksregels en de gelijkwaardige inpassing van de voormalige rijksregels wordt toegelicht. Daarna wordt met voorbeelden geïllustreerd welke kansen de overdracht van rijksregels biedt voor gemeenten en waterschappen om regels te stellen die passen bij de verantwoordelijkheid die waterschappen hebben voor het regionaal waterbeheer en van gemeenten voor de ruimtelijke ordening.

Literatuur

MvT Invoeringswet Omgevingswet, Kamerstukken II 2017-2018, 34 986, nr. 3, paragraaf 5.2.3
NvT Invoeringsbesluit Omgevingswet, Kamerstukken II 2018-2019, 33 118, nr. 118, Hoofdstuk 7

Nicole Fikke en Astrid van der Wijst, ‘De echte schat van de bruidsschat’, M en R 2019/10

 

 

Besluit activiteiten leefomgeving en Omgevingsregeling